Opstellingen

Je verlangen opstellen

Naast Haptotherapie maak ik ook gebruik van de opstellingsmethode*. Dit kan met een groep of individueel. Je kan een “doorkijkje” krijgen in het systeem dat opgesteld wordt. Het systeem kan een familie- of organisatiesysteem zijn waar je deel van uit maakt of bij betrokken bent.

Stel dat je een vraag hebt over je gezondheid, over je werk, gevoel of relaties, en je wilt daarin iets veranderen, dan kan een opstelling misschien helpen en je inzicht geven in het één en ander. Om hierin iets te openen voor jezelf is er moed nodig om je uit te spreken in iets dat je graag zou willen (veranderen)

Je probeert samen met de begeleider je verlangen (je vraag)  te formuleren in één zin. De woorden in deze zin gebruiken we dan als uitgangspunt voor de opstelling.

Individueel

Als we er in de individuele praktijk mee gaan werken, dan kunnen voorwerpen, vloerkleedjes, poppetjes gebruikt worden hiervoor.  In de opstelling ga je de ontmoeting aan met je zelf. De opstelling is als een soort spiegel, waarin je kijkt. Het reflecteert datgene wat er in jou omgaat. Vaak krijg je, door te kijken, meer helderheid welke stappen je zou kunnen zetten om verder te komen met je vragen, verlangens. Je zal bijvoorbeeld kunnen zien wat er nodig is om met je eigen “Ik-kracht” stappen te zetten om meer van je verlangen te verwezenlijken.

Groep

In een groepsopstelling werken we met personen die in verbinding gaan met woorden of delen van je zelf.

ppl

*Het opstellen van Het Verlangen is een de methode die  dr. Franz Ruppert  heeft uitgewerkt. Het is gebaseerd op trauma- en hechtingstheorieën.

De waarde van Haptotherapie en opstellingen samen

OK, ik heb gezien, ik heb begrepen, maar nu……..??

Haptotherapie als vervolg op opstellingen.

Hoe nu verder?

Mensen met traumatische ervaringen kunnen met hulp van opstellingen  inzicht krijgen in eigen problematiek en een stap zetten op weg naar heling. Het is bijzonder en ontroerend  om dat te ervaren. Toch ontstaat er daarna vaak een vraag…..hoe dan verder?

Immers, het inzicht dat is ontstaan bevindt zich op een systemisch en cognitief niveau. Het lichaam heeft binnen dit proces echter haar eigen traumatische proces doorgemaakt. Het aangaan van (lichamelijk) contact wordt niet als een uitnodiging of koestering ervaren, maar kan bedreigend of angstig zijn. Binnen de haptotherapie werken we specifiek op dit gebied.

 Ieder mens wordt geboren met het vermogen uit te kunnen reiken naar de ander, en zich affectief te verbinden  met de ander en hierdoor zichzelf te ervaren als persoon. Dit is een groot goed dat ons in staat stelt een leven lang steeds weer relaties aan te gaan en te bestendigen waarin we onze eigenheid kunnen ontwikkelen in alle levensfases. Door traumatische ervaringen kan dit vermogen verstoord raken met grote gevolgen voor ons levensgeluk. Binnen de affectieve nabijheid en aanraking van de haptotherapeut kan herstel ontstaan van dit oorspronkelijke vermogen van de mens.

Ontwikkeling en trauma op affectief niveau.

Als een kind in een liefdevolle omgeving opgroeit, bevestigd, gezien en gekend wordt leert het zijn lichaam ook kennen en gaat onderscheiden wat klopt en wat niet.

Als het klopt, dan kan de ontwikkeling in veiligheid plaatsvinden en wordt vertrouwen in de medemens opgebouwd. Met een affectief aanbod van de ouders kan een kind zo zijn voelend vermogen ontwikkelen. Het kind mag zijn en worden wie het is, het kan groeien;  de ik-ontwikkeling komt op gang vanuit een zelfvertrouwen.

Als het niet klopt, dan ontstaat er verwarring, een gevoel van ongemak. Dit gevoel wil het kind oplossen en komt daarvoor in actie. Een kind gaat zich dan richten op zijn omgeving, heeft verbinding nodig, en vraagt zich af : is daar veiligheid? De veiligheid in zichzelf kan niet worden opgebouwd.

Zo’n kind heeft een tekort aan affectieve ervaringen. De alertheid komt al vroeg op gang. Het leren voelen van grenzen en het aangeven ervan ontbreekt. Het contact met zichzelf wordt afgesloten.

De ander komt vooral in beeld, i.p.v. ”ik”.

Zo ontstaat er al vroeg parentificatie. Soms ontstaat dit al zelfs in de baarmoeder of in de eerste jaren na de geboorte. Er is dan  geen eigen herinnering, geen verhaal, van wat er is gebeurd. Maar het lichaam weet het wel, voelt het wel. Er is een breuk ontstaan in de verbinding met zichzelf door een breuk met de omgeving.

Het kind heeft geleerd om te overleven door emotioneel te “verdwijnen”, zich af te sluiten, zich te splitsen, zich onzichtbaar te maken, zich aan te passen of zich te verzetten, Van binnen is er verdriet, angst, boosheid opgeslagen, als gevolg van verlatenheid, eenzaamheid en emotionele kou. .  De gevoelens waren te heftig en te groot voor een kind. Het voelde als levensbedreigend. Een innerlijke splitsing is dan een oplossing om door te kunnen gaan, door te kunnen leven..

Deze overlevingsmechanismen zijn in die tijd voor het kind belangrijk en zinvol geweest. Die afsluiting van de eigen pijn blijft, zolang er geen aandacht voor is.

Als volwassene zit het afgesloten zijn  op den duur in de weg voor verdere ontwikkeling; het belemmert een goed functioneren. Een verlangen naar bevrijding ontstaat.

Mensen met deze geschiedenissen, zien wij in de Haptotherapiepraktijk.

Casus.

Voor me zit…Liesbeth
Ze heeft haar moeder op de leeftijd van 8 maanden verloren. Ze is enig kind.
Haar vader heeft altijd goed voor haar gezorgd. Hij is geen nieuwe relatie aangegaan.
Ze komt met de vraag: ze voelt zich zo onzeker over beslissingen in haar leven.
Veel last van haar buik. Wie ben ik?
Ze heeft een relatie, waarover ze zich ook altijd veel vragen stelt. Ze wonen apart.
Ze werkt veel met jong volwassenen.
We zijn het erover eens dat het een trauma voor haar als kind geweest is om zo jong haar moeder te verliezen. Ze voelt er echter weinig bij als we erover praten. Ze heeft geen herinneringen aan haar moeder, dan uit verhalen.
In een opstelling maakt ze contact met haar moeder. Dat raakt haar en ze voelt zich daarbij erg jong. Ze voelt en zag zichzelf nog steeds als klein kind, reikend naar haar moeder.Maar ze kon ook zien dat moeder niet naar haar toe kan komen. Ze kon verdriet gaan voelen.
Ze kwam daarna ook weer in de praktijk en vroeg me: en wat nu…? 

haptotherapie

De haptotherapeut helpt de cliënt gevoelens te herkennen en te erkennen en te ordenen.

Door een affectieve aanraking wordt de client uitgenodigd om in contact met zichzelf  te komen. Dit versterkt een basisgevoel. Hierdoor durft de cliënt de confrontaties aan te gaan die nodig zijn om grenzen aan te kunnen geven en durft de client keuzes te maken. Zijn ik-kracht groeit. Hij voelt wie hij is, herkent zijn identiteit. De aanpassing of het verzet heeft hij niet meer nodig. Hij kan onderscheiden wat niet bij hem hoort en dragen wat van hem is.

Leven in plaats van overleven.

Voor dit alles is een gezond ik nodig, ook al is het maar klein.

De haptotherapeut kan de client  gidsen om de angst en de pijn die in het lichaam zitten opgeslagen,  te gaan voelen door er samen stap voor stap mee in contact te gaan en te blijven. Dit kan heel moeilijk en spannend zijn voor de cliënt.

De cliënt kan zo zijn controle wat los laten.

De angst voor het contact maken met het trauma-deel kan zo langzaam overwonnen worden.

Het verleden kan niet overgedaan worden. Het kan niet mooier gemaakt worden dan het was. Er kan wel geheeld worden, de delen kunnen geïntegreerd worden. De behandeling is erop gericht de (trauma-)wond te hechten. De hechtingen laten echter wel littekens achter. Deze trekken soms, soms schuur je er even langs….. “de huid” blijft gevoelig.

aanraken als therapie

Als haptotherapeutisch begeleider zijn we aanwezig als mens, veilig en  onvoorwaardelijk  afgestemd op de mogelijkheden, behoeften en grenzen van de cliënt . De affectieve aanraking van onze  handen zorgt voor nabijheid, maar is belangeloos. Handen, belangeloos, met aandacht. Een gift zonder woorden. Een tedere aanraking die bedoeld is voor de cliënt. We nodigen uit  om contact te maken met de handen van de therapeut, met de buitenwereld, er ontstaat een wisselwerking. Verstilling en verzachting is dan vaak merkbaar. Vanuit het lichamelijk contact komt er een beleving op gang die moed geeft en dat is nodig.  Voor mensen die met trauma-ervaringen te maken hebben zijn dit vaak nieuwe ervaringen.  We leren mensen een nieuwe inprenting maken: In het nu is het veilig. De overlevings-spanning kan losgelaten worden. Dit kan een onbekend gevoel zijn…..en dus spannend. Als de diepe oude pijn gevoeld kan worden in veilige lichamelijke nabijheid van de therapeut, kan herstel plaatsvinden. Er ontstaat rust. Dan pas ontstaat er vaak ruimte voor woorden; het verhaal kan verteld worden. Het is ontroerend als er op deze manier vertrouwen ontstaat. Dit gebeurt wederzijds; beide mensen verzachten en kunnen elkaar op deze manier ‘ ontmoeten’. Het ‘moeten’ verdwijnt en het ‘mogen zijn’ ontstaat.

Het hier en nu is verrijkend, maar tegelijkertijd is er een besef van wat tot nu toe werd gemist.

Vervolg Casus Liesbeth

Door haar  affectief en bevestigend aan te raken in haar basis, hetgeen in het begin moeizaam ontvangen kon worden, maar langzaam opgebouwd moest, is ze zichzelf in haar gevoelens beter gaan ontmoeten en begrijpen.

Ik was niet haar moeder, maar kon haar wel laten voelen wat het gemis was en daarvoor ruimte en tijd  maken. Ook kon ze onderscheiden wat haar verdriet was en wat het verdriet van haar vader was (geweest) Ze durfde nu verbinding te maken met zichzelf. En daarbij haar omgeving wat losser te laten. Dit hield in dat ze haar angst ontmoette en durfde te voelen.

Daarnaast heeft ze moed gevat om samen te gaan wonen met haar vriend. Ze moest oefenen om hierbij ook gevoelens te delen. Ze was gewend om alles in haar eentje op te lossen.

Dit delen van gevoelens heeft hen nader tot elkaar gebracht.
Ze hebben nu de sprong gewaagd om samen een huis te kopen.
Het denken over het krijgen van kinderen is voor haar nog een brug te ver.
Hij heeft al wel dit verlangen, maar snapt dat ze tijd nodig heeft.

Door de affectieve aanraking wordt datgene aangesproken wat in aanleg aanwezig is, maar door een traumatische ervaring nog niet eerder geopend kon worden. Het goede is gevoeld en kan steeds weer gevoeld worden, het is aanraakbaar en oproepbaar.(ML)

Literatuur: : Uit ‘Gevoel voor leven’, redactie Els Plooij, : hoofdstuk 4, Marli Lindeboom: ‘Volwassen……en als kind affectief verwaarloosd’.